Kary

KaraKaranie jest wzmacniające dla karzącego

Ludzie mają głęboko zakorzenioną skłonność do karania, chociaż kary rzadko są skuteczne. Dzieje się tak, dlatego że karanie jest zachowaniem zazwyczaj wzmacnianym w trakcie wybuchu przedeliminacyjnego (patrz: ZACHOWANIA I KONSEKWENCJE, eskalujemy karę dopóki nie zadziała; jej zadziałanie jest wzmocnieniem).

Żeby kara była skuteczna, musi być natychmiastowa, adekwatna, pozbawiona emocji i prowadzić do przerwania karanego zachowania. W praktyce rzadko udaje się to osiągnąć.

Stosowanie kar (czyli dodatniego wygaszenia) w szkoleniu prowadzi do szeregu problemów, które znacznie przekraczają korzyści z nich płynące:

  • Kara z reguły nie eliminuje zachowań niepożądanych, tylko je tłumi i zahamowuje na pewien okres. Zachowania mają swój cel, a pojawienie się kary bynajmniej go nie likwiduje.
  • Zastosowanie kary prowadzi do generalizacji hamowania – kara tłumi nie tylko reakcje niepożądane lecz również wiele zachowań pożądanych. Ponieważ zwierzę nie wie, czy za kolejne zachowanie nie zostanie ukarane, przestaje przejawiać jakąkolwiek incjatywę.
  • Kary mogą wywołać zaburzenia emocjonalne (lęk, gniew, agresja, unikanie).
  • Mogą także wywołać unikanie źródła karania – osób lub miejsc, które wymierzają kary lub się z nimi łączą.
Warsztaty
Newsletter
Zapisz się, aby otrzymywać aktualne informacje o warsztatach:
Imię: